COVID-19 тікелей байланысты қызметін жүзеге асыратын денсаулық сақтау мамандарына

Бүгінгі күні медицина қызметкерлері короновирустық инфекцияның таралуына ден қоюдың алдыңғы аймағында және әртүрлі қауіп-қатерлерге ұшырауда:
тұтану қоздырғышын жұқтыру қаупі (бұл жағдайда COVID-19), қауіп патогендердің ұзақ әсерін қамтиды;
нормаланбаған жұмыс уақыты, отбасыдан алыс болу, психологиялық күйзеліс, шаршау, кәсіби жану;
карантиндік, провизорлық және инфекциялық стационарларда ұсталатын адамдар тарапынан агрессия, оның ішінде физикалық және психологиялық зорлық-зомбылық;
дене және психологиялық жүктеменің жоғарылауына байланысты дене аурулары мен психологиялық проблемалардың өршуі мен дамуы.
Бұл жағдайда психикалық денсаулықты қорғауға білім, қол жетімділік және мүмкіндік қажет.

COVID-19 тікелей байланысты қызметін жүзеге асыратын денсаулық сақтау мамандарына

Бүгінгі күні медицина қызметкерлері короновирустық инфекцияның таралуына ден қоюдың алдыңғы аймағында және әртүрлі қауіп-қатерлерге ұшырауда:
тұтану қоздырғышын жұқтыру қаупі (бұл жағдайда COVID-19), қауіп патогендердің ұзақ әсерін қамтиды;
нормаланбаған жұмыс уақыты, отбасыдан алыс болу, психологиялық күйзеліс, шаршау, кәсіби жану;
карантиндік, провизорлық және инфекциялық стационарларда ұсталатын адамдар тарапынан агрессия, оның ішінде физикалық және психологиялық зорлық-зомбылық;
дене және психологиялық жүктеменің жоғарылауына байланысты дене аурулары мен психологиялық проблемалардың өршуі мен дамуы.
Бұл жағдайда психикалық денсаулықты қорғауға білім, қол жетімділік және мүмкіндік қажет.

Жалпыға бірдей ұсыныстар

         Коронавирустың эскалациясына байланысты жағдайдың сценарийі көптеген медицина қызметкерлері үшін теңдесі жоқ болып табылады. Дегенмен, сіз бұрын көмектескен стрессті басқару стратегиясын бүгінгі жағдайларда қолдануға тырысыңыз (төменде қараңыз). Сценарийлер әртүрлі болуы мүмкін, ал стратегиялар бірдей.

Созылмалы стресс жағдайды жақсартқаннан кейін де сіздің психикалық әл-ауқатыңызға және Сіздің жұмысыңызға әсер етуі мүмкін. Егер сіз стрессті өз бетіңізбен жеңе алмасаңыз, психикалық денсаулық саласындағы маманға хабарласыңыз.

Өкінішке орай, кейбіреулер қысымға немесе қиын жағдайға тап болуы мүмкін, ол кезде  отбасы немесе таныстары тарапынан сандық технологияларды пайдалану арқылы үнемі байланыста болып, қолдау табуы қажет. Әлеуметтік қолдау алу үшін сіздің әріптестеріңізге, басшыға, сіз сияқты жағдайды бастан кешіруі мүмкін сенімді тұлғаларға хабарласыңыз.

Жалпыға бірдей ұсыныстар

         Коронавирустың эскалациясына байланысты жағдайдың сценарийі көптеген медицина қызметкерлері үшін теңдесі жоқ болып табылады. Дегенмен, сіз бұрын көмектескен стрессті басқару стратегиясын бүгінгі жағдайларда қолдануға тырысыңыз (төменде қараңыз). Сценарийлер әртүрлі болуы мүмкін, ал стратегиялар бірдей.

Созылмалы стресс жағдайды жақсартқаннан кейін де сіздің психикалық әл-ауқатыңызға және Сіздің жұмысыңызға әсер етуі мүмкін. Егер сіз стрессті өз бетіңізбен жеңе алмасаңыз, психикалық денсаулық саласындағы маманға хабарласыңыз.

Өкінішке орай, кейбіреулер қысымға немесе қиын жағдайға тап болуы мүмкін, ол кезде  отбасы немесе таныстары тарапынан сандық технологияларды пайдалану арқылы үнемі байланыста болып, қолдау табуы қажет. Әлеуметтік қолдау алу үшін сіздің әріптестеріңізге, басшыға, сіз сияқты жағдайды бастан кешіруі мүмкін сенімді тұлғаларға хабарласыңыз.

Басшыға ақпарат

Басшылық маңызды инфрақұрылымды қолдауға және қызметкерлерге қолдау көрсетуге ұмтылуы тиіс, ол үшін қолданыстағы стратегияларда, тактикада және/немесе рөлдерде өзгерістер қажет болуы мүмкін.

1. штаттық кестені және жұмыс кестесін түзетіңіз (мүмкіндігінше).
Мүмкін болған жағдайда және қолданылатын заңды шектерде, қызметкерлерді жоғары стресс функциялары бар қызметтерден төмен стресс функциялары бар функцияларға ауыстырыңыз. Тәжірибесі аз қызметкерлер қолдау көрсетіп, күйзелісті бақылап, қауіпсіздік шараларын күшейте алатын тәжірибелі әріптестермен жұптасып жұмыс істеуі маңызды. Тікелей зардап шеккен немесе отбасы мүшелерінің бірі зардап шеккен қызметкерлерге арналған икемді кестелерді енгізу.

2. Психоәлеуметтік қолдауға қол жеткізіңіз. Ауру таралуына алаңдайтын қызметкерлерге психологиялық, әлеуметтік қолдау көздеріне қолжетімділігімен қамтамасыз етіңіз.

3. Қызметкерлердің әл-ауқатын бақылаңыз және тексеріңіз. Тәуекелдерді, туындайтын проблемаларды анықтау және олардың қажеттіліктеріне бейімделіп ден қою үшін қызметкерлердің әл-ауқаты мен психоәлеуметтік мәртебесіне үнемі қолдау көрсетіп және бақылап отыру қажет.

4. Ашық қарым-қатынасқа жағдай жасаңыз. Қызметкерлерді басшылықтың мәселелерді қалай шешетіні туралы хабардар ету үшін қысқа, тұрақты жоспарлы жиналыстар, шағын кеңестер, соның ішінде онлайн форматты қамтамасыз етіңіз және өз қызметкерлеріңізге дұрыс ақпарат беріңіз. Бұл белгісіздікпен байланысты алаңдаушылық деңгейін төмендетуді, сондай-ақ тиісті бақылаудың бар екенін сезінуді күшейтеді.

Стрессті басқару әдістері мен тәсілдері

Мүмкін бүгінгі қиын жағдайға байланысты сіз стресстен туындаған физикалық белгілерге тап болуыңыз мүмкін. Мысалы: шаршағыштық, бас ауруы, іштің нашарлауы, бұлшықет кернеуі, тәбеттің жоғалуы (немесе керісінше, стресстен арылу). Немесе сіз өзіңізде ашуланшақтық, ашуланшақтық, жүйке және энергияның жетіспеушілігі сияқты психологиялық белгілерді байқайсыз ба?
Бақытымызға орай, таңқаларлықсыз тез жұмыс істейтін стрессті жеңудің қарапайым тәсілдері бар. Оларды қиын жағдайда тыныштық сақтау үшін қызметке алыңыз.

Эмоциялық тұрақтылықты сақтап тұруға арналған арнайы техникалар

Стрессті басқару үшін бірқатар техника бар, оларды қолдану үшін арнайы дайындық, орын немесе көп уақыт қажет емес. Оларды жұмыста үзіліс кезінде пайдалануға болады, ол 5 минуттан аспайды. Олар бұрыннан өзін эмоциялық тұрақтылықты сақтаудың тиімді тәсілдері ретінде көрсетті. Ең бастысы-нұсқауларды нақты орындау және оларды дұрыс орындау.

Есіңізде болсын. Егер ешқандай шара қолданбаса - стресс денсаулыққа кері әсер ететін мәселелерге әкелуі мүмкін, сондай-ақ депрессияның, мазасыздық бұзылыстарының, алкоголизмнің, препараттарға тәуелділіктің себебі болуы мүмкін.

Жиі қойылатын сұрақтар

Біздің жауабымыз

Авторы странички: Сандугаш Кудайбергенова, Салтанат Нурмагамбетова, Жулдызай Алиева, Куаныш Алтынбеков

В подготовке использовались материалами:
1.Предварительный бриф «Психическое здоровье и психосоциальные аспекты в условиях вспышки COVID-19» Рабочая группа Межведомственного постоянного комитета по психическому здоровью и психосоциальной поддержке в условиях чрезвычайной ситуации Версия 1.5
2.Материалы https://www.gov.uk/government/organisations/public-health-england
3.Материалы https://www.un.org/en/coronavirus/wellness
4.Материалы https://www.verywellmind.com

Онлайн мамандар

Азизов Рашид
Давлетович

Психотерапевт, Национальный эксперт и мастер тренеров программы ЮНИСЕФ по превенции суицидов

Негізгі білімі: Казахский национальный медицинский университет имени С.Д. Асфендиярова

Жұмыс өтілі: 19 жыл

Кеңес беру тілі:  орыс

Алиева Жулдызай Муратбековна

Психолог, магистр

Негізгі білімі: Казахский Национальный Университет им. аль-Фараби

Жұмыс өтілі: 21 жыл

Кеңес беру тілі:  қазақ

Ампилогова Ангелина Александровна

Психолог

Негізгі білімі: Карагандинский Государственный Университет

Жұмыс өтілі: 2 жыл

Кеңес беру тілі: орыс

Комарова Екатерина Евгеньевна

Психолог

Негізгі білімі:  Карагандинский Государственный Университет

Жұмыс өтілі: 2 жыл

Кеңес беру тілі: орыс

Переплеткина Анастасия Сергеевна

Психолог, кандидат психологических наук, обладатель международной стипендии Болашак

Негізгі білімі: Кокшетауский Государственный университет им. Ш.Уалиханова, Омская гуманитарная академия

Жұмыс өтілі: 5 жыл

Кеңес беру тілі: орыс

Сибгатулина Эльмира Миркатовна

Врач-психотерапевт, магистр психологии

Негізгі білімі: Казахский Государственный Медицинский Университет им. С.Д. Асфендиярова
Казахский национальный университет им. Аль – Фараби

Жұмыс өтілі: 22 жыл

Кеңес беру тілі: орыс

Турниязова Жанар Куанышевна

Психолог 

Негізгі білімі: Казахский национальный университет имени аль-Фараби

Жұмыс өтілі: 22 жыл

Кеңес беру тілі: орыс

Алматы 2020ж.

Наверх